Nazewnictwo plików ISO 19650: szablon do skopiowania
Schemat Project-Originator-Volume-Level-Type-Role-Number w praktyce: skąd pochodzi, gotowy szablon nazwy pliku i kody do wklejenia w BEP.
Co mówi ISO 19650-2 o nazewnictwie plików?
Norma wymaga, żeby każdy kontener informacji miał unikalny identyfikator zbudowany według uzgodnionej w projekcie konwencji. Nie narzuca pól, długości ani kodów. Konwencję ustala się w standardzie informacyjnym projektu i opisuje w BEP.
Dokumenty wdrożeniowe do serii ISO 19650 opisują to tak: identyfikator to ciąg pól, a każde pole przyjmuje wartość z uzgodnionej i udokumentowanej listy kodów. Konkretne listy dają dopiero załączniki krajowe albo dokumenty projektowe.
W praktyce kontener informacji to najczęściej plik: model .rvt lub .ifc, rysunek PDF, arkusz, raport z koordynacji. Nazwa pliku w CDE pełni więc rolę identyfikatora kontenera, a jej konstrukcja wpływa na pracę całego łańcucha dostaw.
Czy w Polsce jest krajowy załącznik z konwencją?
Nie. PKN opublikował PN-EN ISO 19650-1 i -2 w wersji angielskiej, z polskimi stronami tytułowymi i krótkim wstępem krajowym. Polskiego załącznika z listą pól i kodów nie ma.
Uwaga: schemat siedmiu pól, który widzisz w większości szablonów i w ustawieniach CDE, pochodzi z UK National Annex do BS EN ISO 19650-2. To dokument brytyjski i w Polsce nie ma statusu wymagania. W BEP nie pisz „zgodnie z załącznikiem krajowym”, jeśli masz na myśli brytyjski.
Wśród ogólnodostępnych polskich opracowań dla budownictwa kubaturowego temat porusza BIM Standard PL (wersja 2.0, Warszawa, wrzesień 2020). Dokument sam zaznacza, że jest propozycją standardu, udostępnioną na licencji CC BY. We wzorze EIR (punkt „Standardy nazewnictwa kontenerów danych”) zaleca, aby zamawiający opisał oczekiwany standard nazewnictwa plików. Zamawiający bez własnego standardu może zażądać propozycji od wykonawcy. BIM Standard PL zaleca też, by zamawiający nie stosował różnych standardów w różnych swoich projektach.
Jako przykład podaje wzór PRJ-AUT-LV-TP-R-XXXX (kod projektu, kod autora, poziom, typ pliku, kod branży, numer). To ilustracja bez list kodów, więc w realnym projekcie reguły i tak musisz dopisać sam. Relację między EIR i BEP opisujemy w artykule o BEP w przetargu publicznym.
Jak zbudować nazwę: siedem pól i separator
Najczęściej stosowana nazwa składa się z siedmiu pól rozdzielonych myślnikiem: Project, Originator, Functional Breakdown, Spatial Breakdown, Form, Discipline, Number. Kolejność i separator są takie same w każdym pliku.
Brytyjski załącznik istnieje w dwóch wersjach, a w sieci krążą obie:
- Wersja pierwotna (2018): pola Project, Originator, Volume/System, Level/Location, Type, Role, Number. Zalecane długości: projekt 2-6 znaków, autor 3-6, wolumen 2, poziom 2, typ 2, rola 1-2, numer 4-6 cyfr. Kody typu to np.
M3(model 3D) iDR(rysunek), kody roli to np.AiS. Tę wersję opisuje m.in. omówienie CDBB z 2020 roku. - Wersja z 2021 roku: pola Project, Originator, Functional Breakdown, Spatial Breakdown, Form, Discipline, Number. Zalecane długości pól usunięto. Pole Form opisuje formę prezentacji informacji (kody wg BS ISO 29845), a pole Discipline zastąpiło Role. Originator oznacza organizację, która faktycznie wytworzyła informację, a nie wiodącą stronę.
Jako separator załącznik wskazuje myślnik (-, U+002D). Autodesk Docs w Autodesk Forma (dawniej ACC) pozwala wybrać myślnik, podkreślnik lub kropkę. Zalecamy myślnik: podkreślnik często występuje wewnątrz kodów, a kropka koliduje z rozszerzeniem pliku.
Kluczowy fakt: ISO 19650 nie określa jednej obowiązkowej długości pól ani jednej listy kodów. Ważne, żeby lista była uzgodniona, opisana w standardzie informacyjnym projektu i stosowana przez wszystkich uczestników.
Gotowy szablon i przykłady nazw plików
Szablon poniżej to propozycja projektowa oparta na polach UK National Annex (2021). Kody i przykłady dostosuj w BEP, bo nie są wymaganiem normy.
| # | Pole | Co zawiera | Przykładowe kody | Przykład |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Project | Unikalny kod projektu nadany przez zamawiającego | kod z umowy lub rejestru inwestycji | WRO01 |
| 2 | Originator | Organizacja, która wytworzyła informację | 3-4 litery ASCII nadane każdej firmie przy wejściu do projektu | ABC |
| 3 | Functional Breakdown | Podział funkcjonalny: obiekt, budynek, system | ZZ (wiele), XX (nie dotyczy), BA (budynek A) | BA |
| 4 | Spatial Breakdown | Podział przestrzenny: kondygnacja, strefa | ZZ, XX, 00, 01, B1 | 01 |
| 5 | Form | Forma prezentacji informacji | M (model), D (rysunek), T (tekst), I (obraz), L (lista) | D |
| 6 | Discipline | Branża, której dotyczy informacja | patrz tabela branż poniżej | A |
| 7 | Number | Kolejny numer, który czyni nazwę unikalną | stała liczba cyfr z zerami wiodącymi | 0012 |
Pierwotny załącznik z 2018 roku używał w polu Type kodów typu M3, DR, RP. Jeśli trafisz na nie w cudzym szablonie, wiesz, z której wersji pochodzą.
Branże: propozycja kodów dla polskiego projektu
Poniższe kody to propozycja do wklejenia do standardu informacyjnego, a nie lista z normy ani z załącznika. Wersja z 2021 roku jako przykłady dyscyplin podaje m.in. A (architektura), C (inżynieria lądowa), E (elektryczna), G (geotechnika), B (inwentaryzacja budowlana), a także X (bez specjalizacji) i O (inna). Resztę kodów dobierz sam. Załącznik dopuszcza kody własne projektu.
| Branża w polskim projekcie | Proponowany kod | Uwagi |
|---|---|---|
| Architektura | A | kod pojedynczy, jak w przykładach załącznika |
| Konstrukcja | S | kod z pierwotnego załącznika, zwyczajowo używany nadal |
| Instalacje sanitarne (wod-kan) | P | w UK public health; zapisz w słowniku po polsku |
| Instalacje elektryczne | E | podbranże (oświetlenie, siła) rozdziel w polu Functional Breakdown |
| HVAC / instalacje mechaniczne | M | w polskich projektach to wentylacja, klimatyzacja, ogrzewanie |
| Teletechnika, instalacje niskoprądowe | ET | kod własny projektu |
| Drogi i infrastruktura | C | inżynieria lądowa |
| Geotechnika | G | jak w przykładach załącznika |
| Technologia (np. procesowa) | TE | kod własny projektu |
| Dokumenty ogólne, zarządzanie | X | bez specjalizacji |
Dla etapów dokumentacji (PZT, PAB, PT w projekcie budowlanym, projekt wykonawczy, STWiOR, przedmiar) żadne pole nazwy nie jest przewidziane. Dwa rozsądne rozwiązania: etap w metadanych lub klasyfikacji w CDE albo kod w polu Functional Breakdown, jeśli zespół woli widzieć go w nazwie. Wybór zapisz w standardzie projektu.
Przykładowe nazwy (ASCII, bez spacji, kody fikcyjne):
WRO01-ABC-ZZ-ZZ-M-A-0001: model architektoniczny dla całego projektuWRO01-XYZ-BA-ZZ-M-S-0001: model konstrukcji budynku A, wszystkie kondygnacjeWRO01-ABC-BA-01-D-A-0012: rysunek architektoniczny, rzut pierwszego piętra budynku A (etap projektu budowlanego zapisany w metadanych)WRO01-INS-BA-00-D-M-0014: rysunek instalacji HVAC, parter budynku A
Polskie znaki w kodach autorów zastąp ich ASCII-owymi odpowiednikami albo użyj skrótu (np. PRZ zamiast nazwy ze znakami diakrytycznymi). Ten sam identyfikator może występować z rozszerzeniami .rvt i .ifc, jeśli zapiszesz to w standardzie. Jak przygotować plik IFC, opisujemy w poradniku o błędach eksportu IFC w Revicie.
Status i rewizja: metadane, a nie część nazwy
W ISO 19650 status (przydatność) i rewizja są metadanymi kontenera w CDE i nie wchodzą do identyfikatora. Dzięki temu nazwa pliku nie zmienia się przy każdym wydaniu, a historia zostaje przy tym samym kontenerze.
Brytyjski załącznik opisuje status, rewizję i klasyfikację osobno od identyfikatora. Dopisanie ich do nazwy ma sens, gdy plik opuszcza CDE (mail, wydruk). Wtedy dodaje się je jako sufiks.
Kody statusu (UK National Annex 2021, opisy S0–S3 jak w wersji 2018)
| Kod | Znaczenie | Stan w CDE |
|---|---|---|
S0 | Status początkowy, praca w zespole | Work in progress |
S1 | Przydatny do koordynacji | Shared |
S2 | Przydatny do informacji | Shared |
S3 | Przydatny do przeglądu i komentarzy | Shared |
S4 | Przekazanie do autoryzacji przez wiodącą stronę (ISO 19650-2, pkt 5.7.1) | Shared |
S5 | Przegląd i akceptacja przez zamawiającego (ISO 19650-2, pkt 5.7.3) | Shared |
A1, An | Autoryzowany i zaakceptowany; cel wydania opisujesz w standardzie projektu | Published |
Wersja z 2021 roku usunęła kody S6, S7 i CR, dodała S5 i uznała kody B za przestarzałe. Zestaw z 2018 roku zawierał S0-S4, S6, S7, A, B oraz CR, a S5 był w nim wycofany. Którą wersję przyjmujesz, wpisz do standardu informacyjnego. Opis tego, co oznacza np. A4 (w brytyjskim przykładzie: przydatny do budowy), też ma się znaleźć w standardzie projektu. Zmiany z 2021 roku opisuje brytyjski dokument UK BIM Framework Guidance Part 2 (wyd. 6, luty 2021). Pełne brzmienie kodów sprawdź w aktualnym tekście załącznika.
Kody rewizji
Rewizja wstępna (niekontraktowa) ma prefiks P i dwie cyfry, np. P01. W stanie Work in Progress dodaje się dwucyfrową wersję po kropce, np. P01.01, P01.02. Rewizja kontraktowa ma prefiks C, np. C01. W CDE nazwa, status i rewizja leżą w osobnych kolumnach.
Typowa sytuacja: architekt wysyła ten sam rysunek WRO01-ABC-BA-01-D-A-0012 trzy razy. W CDE ma on kolejno rewizje P01 (status S1, do koordynacji), P02 (S3, do uwag inwestora) i C01 (A1, po akceptacji). Nazwa pliku jest za każdym razem ta sama, a o jego statusie mówią metadane.
Jak wpisać konwencję do BEP i standardu informacyjnego?
Konwencję zapisujesz w standardzie informacyjnym projektu, z BEP odsyłasz do niego, a każdy uczestnik potwierdza ją przy wejściu do projektu. BEP odpowiada na wymagania wymiany informacji zamawiającego (EIR), więc zamawiający może opisać konwencję w EIR albo oczekiwać propozycji wykonawcy.
Zapis powinien zawierać:
- Listę pól i kolejność: nazwy pól, separator, dozwolone znaki i długości, jeśli je ustalasz.
- Słowniki kodów: osobne tabele dla Originator, Functional Breakdown, Spatial Breakdown, Form i Discipline, z opisami po polsku.
- Reguły numeracji: liczba cyfr, kto nadaje numery, rezerwacja zakresów dla branż.
- Metadane: lista statusów z opisem dozwolonego użycia, schemat rewizji, klasyfikacja.
- Odpowiedzialność: kto prowadzi słowniki i kto rozpatruje wnioski o nowe kody.
Jeśli CDE na to pozwala, odwzoruj konwencję w jego ustawieniach. W Autodesk Docs (część Autodesk Forma, dawniej ACC) znajdziesz to w Files > Settings > Compliance > Naming Standards. Dostępny jest szablon ISO 19650 z siedmioma atrybutami (Project, Originator, Volume/System, Level/Location, Type, Role, Number) i osobnymi atrybutami Status, Revision, Classification. Nazwy pól w szablonie odpowiadają wersji pierwotnej, więc dostosuj je do konwencji projektu. Więcej o pracy w chmurowym CDE: Autodesk Construction Cloud i Autodesk Forma.
Najczęstsze błędy w nazewnictwie plików
Większość problemów wynika z niejednolitego stosowania konwencji, a rzadziej z jej złej konstrukcji. Najczęstsze przypadki:
- Różne kody autora dla tej samej firmy.
ABCna jednym pliku iABCPROJna innym to dla CDE dwie organizacje. Kody nadaje jedna osoba i prowadzi je w jednej tabeli. - Własne konwencje branż. Konstruktorzy i instalatorzy wprowadzają skróty ze swoich pracowni. BIM Standard PL zaleca te same standardy nazewnictwa w całym cyklu życia projektu.
- Rewizja lub status w nazwie. Plik
..._v3_final_poprawionyto klasyczny objaw. Rewizja i status należą do metadanych. - Polskie znaki i spacje. Niektóre narzędzia, skrypty i systemy plików źle je obsługują. To rekomendacja praktyczna, a nie wymóg normy: stosuj ASCII bez spacji i wpisz to do standardu.
- Informacja z innych pól w numerze. Numer kondygnacji wpisany w numer pliku rozjeżdża się z polem Spatial Breakdown. Brytyjski załącznik zaleca, by numer nie powielał informacji z innych pól.
- Niepełne słowniki. Gdy na liście brakuje strefy lub formy dokumentu, użytkownicy wymyślają własne kody. Nowe kody dodawaj w jednym miejscu.
- Mieszanie wersji załącznika. Część zespołu używa pól Volume/Level/Type/Role, część Functional/Spatial/Form/Discipline. Wybierz jedną terminologię w BEP.
Jak pomaga BIM Market
BIM Market to asystent AI oparty na wyselekcjonowanej bazie wiedzy BIM (m.in. ISO 19650, BIM Standard PL, dokumentacja Autodesk Forma i Revita) oraz marketplace zweryfikowanych ekspertów BIM. Przy konwencji nazewniczej możesz zapytać o strukturę pól, różnice między wersjami brytyjskiego załącznika albo o zapis w BEP. Asystent nie zastępuje koordynatora, który dopasowuje schemat do Twojego projektu. Gdy odpowiedź AI nie wystarcza, możesz zapytać eksperta i zapłacić za konsultację.
- Płatność za użycie: bez abonamentu, 1000 tokenów BIM na start.
- Dane w UE: pliki i czaty na serwerze we Frankfurcie, bez udostępniania stronom trzecim i bez trenowania modeli AI.
Zadaj pytanie o konwencję nazewniczą w czacie.
FAQ — najczęściej zadawane pytania
Czy norma ISO 19650 narzuca konkretne nazwy plików?
Nie. ISO 19650-2 wymaga uzgodnionej konwencji identyfikacji kontenerów informacji, ale nie podaje listy pól ani kodów. Konkretny schemat wybiera się w standardzie informacyjnym projektu, najczęściej na wzór brytyjskiego załącznika krajowego do BS EN ISO 19650-2.
Jak wygląda przykładowa nazwa pliku wg ISO 19650?
Przykładowa nazwa to WRO01-ABC-BA-01-D-A-0012: projekt, organizacja autora, budynek A, poziom 01, rysunek, branża architektoniczna, numer 0012. Pola oddziela myślnik, a kody ustala każdy projekt we własnym standardzie informacyjnym.
Z czego składa się kod pliku w CDE?
Najczęściej z siedmiu pól: Project, Originator, Functional Breakdown, Spatial Breakdown, Form, Discipline, Number. Starsza wersja brytyjskiego załącznika (2018) używała pól Volume/System, Level/Location, Type i Role. Status, rewizja i klasyfikacja są osobnymi metadanymi kontenera i nie wchodzą do nazwy.
Czy w Polsce obowiązuje krajowy załącznik do ISO 19650-2?
Nie. PKN opublikował PN-EN ISO 19650-2 w wersji angielskiej, bez polskiego załącznika z konwencją nazewniczą. Schemat siedmiu pól pochodzi z brytyjskiego załącznika. BIM Standard PL (wersja 2.0 z 2020 roku, propozycja standardu) podaje tylko przykładowy wzór nazwy w szablonie EIR.
Jak oznaczać wersje i statusy dokumentów?
Jako metadane w CDE. W brytyjskim załączniku z 2021 roku status oznacza się kodami S0-S5 oraz A1 i kolejnymi (kody S6, S7, CR i B zostały usunięte lub uznane za przestarzałe). Rewizje mają postać P01 i P01.01 (wstępne) oraz C01 (kontraktowe). Do nazwy pliku dopisujesz je tylko wtedy, gdy plik opuszcza CDE.
